Quand s'agís de vida e de mòrt, las gents son totjorn acostumadas a las dividir en dos extrèms opausats: la vida es la lutz fresca e cauda del matin, las flors en flor sus las brancas, e l'espèr tengut fòrt dins las palmas; del temps que la mòrt es la nuèch freda e silenciosa, de fuèlhas marridas que tomban de las brancas, e una fin inevitabla que ne fugissèm. Aquela paur instinctiva nos fa sovent obsessionats per prolongar la durada de la vida, mas ignorar l'exploracion de la prigondor de la vida, e sèm totjorn pas dispòsats a afrontar lo fach que la mòrt es una partida indispensabla de la vida. Son pas jamai d'enemics separats, mas de companhs que coexistisson e dependon los uns dels autres dins lo cicle de la natura.
La preciositat de la vida rèsta pas dins l'eternitat, mas dins sa finitat e sa vitalitat.La vida es un viatge unidireccional. A partir del crit de naissença, tocam la calor e la freg del mond amb curiositat e entusiasme, sentissèm la calor de l'afeccion familiala, la sinceritat de l'amistat, e la beutat de l'amor, experimentam lo rire e las plors, la suavitat e las frustracions, creissèm dins cada experiéncia, e nos enriquissèm dins cada percepcion. Una èrba salvatja s'esforçarà de traversar lo sòl, una pichona flor florirà bravament cap al solelh, e un aucèl volant persistirà a espandir sas alas e a volar. Totas las vidas del mond ensajan de lor melhor per far brilhar lor pròpria lutz dins un temps limitat, qu'es lo sens mai original de la vida - per pas sonque existir, mas per créisser calorosament, se sentir atentivament, e daissar una marca unica nòstra. Avèm pas de luchar amb quand la vida s'acabarà, cal pas que apreciar cada moment del present, aimar seriosament, viure seriosament, e emplir la vida limitada de calor e de valor.
La mòrt es pas terribla. Es pas la destruccion de la vida, mas lo cicle e la destinacion de la natura.La naissença, lo vielhum, la malautiá e la mòrt son las leis mai justas del mond, degun pòt pas èsser una excepcion quina que siá la riquesa o l'estatut. Pensam totjorn que la mòrt es la pèrda, la separacion e la fin de tot, mas d'una autra perspectiva, la mòrt es pas que la transformacion de las formas de vida: las fuèlhas tombadas se convertisson en fanga de prima per noirir d'arbres novèls, l'aiga correnta se fusiona dins de rius e de mars per tornar a l'immensitat, e las vidas perdudas desapareisson pas jamai vertadièrament. Los qu'aimèrem, la calor que daissèrem, e la gentilesa que transmetèrem demoraràn totjorn dins lo mond, vendràn la lutz dins la memòria de las generacions seguentas, e s'integraràn dins lo cicle de la natura. La mòrt nos ensenha a estimar, nos fa comprene la fragilitat e la preciositat de la vida, nos fa daissar anar las obsessions e las disputas, saber respectar la vida, tractar los autres e nosautres meteisses gentilment. Es pas una fin escura, mas un rapèl que deuriam viure coma volèm dins lo temps qu'avèm la vida.
Lo cicle de la vida e de la mòrt es una lei etèrna de l'Univèrs, e tanben la vertat mai doça de la vida. Avèm pas besonh de cranher la venguda de la mòrt, ni perdre lo temps de la vida. La vida nos dona lo drech de sentir lo mond, e la mòrt nos dona la calma per reglar lo passat. Se complementan, fasent cada vida significativa e cada adieu significatiu. Que totes tractem la vida amb admiracion, embraçam la vida amb entusiasme, e afrontam la separacion e acabar amb una ment calma e pacifica, comprenèm que deuriam viure brilhantament al maximum quand sèm vius, e acceptam l'arrengament de la natura en patz quand morirem, e viure lo jo mai autentic e caud dins lo cicle de la vida e de la mòrt.
